Software In Zicht

De terminologie op dit gebied is soms wat verwarrend. Met de term m.g. wordt 'meervoudig gehandicapt' bedoeld; ofwel visueel en verstandelijk beperkte leerlingen. Er is ook een groep leerlingen, die geen verstandelijke, maar wel lichamelijke beperkingen hebben.Tenslotte zijn er visueel gehandicapte leerlingen, die ook een auditieve beperking hebben. Hieronder wordt kort op deze groepen en softwaregebruik ingegaan.

Visueel en verstandelijk beperkte leerlingen

Dit is een zeer gevarieerde groep, zowel wat betreft de mate van verstandelijke als van visuele beperking. De variatie loopt van slechtziend en zeer moeilijk lerend t/m blind en ernstig verstandelijk beperkt. Bij deze beperkingen komen soms ook nog lichamelijke beperkingen, variÎrend van lichte tot zeer zware motorische beperkingen. Een korte omschrijving laat zich dan ook niet geven.
Meestal bezoeken deze leerlingen de gespecialiseerde scholen voor deze groep leerlingen van BartimÈus, Sensis en Visio. Sommige bezoeken bijvoorbeeld mytyl- en tyltyl onderwijs. Er is een lichte groei in deze populatie, omdat het steeds beter mogelijk wordt bij verstandelijk beperkte leerlingen visuele beperkingen op te sporen. Vroeger werd, als een kind iets niet leek te begrijpen of niet kon, vaak gedacht dat de verstandelijke beperking daar debet was aan. Het kan echter zijn, dat het kind een groot deel van de (visuele) informatie mist! Er zijn inmiddels steeds betere tests en methoden om dit vast te stellen.

Juist voor deze groep leerlingen kan de computer, al dan niet met aanpassingen om de visuele beperking te compenseren en al dan niet met aanpassingen om de (motorische) bediening mogelijk te maken (alternatieven voor of aanpassingen van muis en/of keyboard), veel betekenen. VariÎrend van het geduldige leermaatje, altijd vriendelijk en steeds weer bereid het opnieuw te proberen, tot het apparaat waardoor het kind kan praten, iemand kan bellen door ÈÈn simpele druk op een knopt, of zelf een brief kan schrijven en versturen of ontvangen en lezen.

Het lastige is, dat het voor (ernstig) slechtziende en blinde leerlingen niet mogelijk is te werken met pictogrammen, symbolen en ander beeldmateriaal, dat doorgaans gebruikt wordt voor verstandelijk beperkte leerlingen. Ook is het voor veel leerlingen uit deze groep niet mogelijk om braille te leren lezen. Geluid kan een prima alternatief zijn (spraak, tonen, muziek, melodieÎn, enzovoort). Maar deze ontwikkelingen staan nog in de kinderschoenen.

Voor kinderen die nog wel redelijk zien, zijn soms de programma's die voor verstandelijk gehandicapten zijn ontwikkeld, bruikbaar. Veel keus is er echter nog niet. Verder zijn vaak alleen peuterprogramma's geschikt. Zowel qua leerniveau als qua helderheid en grootte van gebruikte plaatjes. Die sluiten echter niet aan bij de ervaringswereld van wat oudere leerlingen.
Tenslotte is vaak software op maat nodig, zeker voor de groep leerlingen die een progressieve aandoening hebben, zoals Spielmeyer-Voigt.

Het Software In Zicht team heeft contacten met de Zweedse makers van Struktur en hoopt dat dit programma naar Nederland kan worden gehaald en kan worden vertaald. Verder onderhoudt Software In Zicht contact met Xidis, het kenniscentrum voor computeraanpassingen voor lichamelijk (en verstandelijk) gehandicapten, om te kijken, of in de toekomst nieuwe initiatieven mogelijk zijn, om deze gaten te dichten.Visueel en lichamelijk beperkte leerlingen

Ook voor deze groep zijn meestal aanvullende aanpassingen nodig. Ook voor deze groep geldt soms, dat braille lezen niet mogelijk is vanwege zware motorische beperkingen. Ook tekstinvoer kan een geweldig probleem zijn. Spraakinvoer is voor mensen met spraakmoeilijkheden nog niet goed mogelijk. De uitspraak moet namelijk heel consistent zijn.
Bij iemand zonder spraakmoeilijkheden kan een flinke verkoudheid er al toe leiden, dat de computer hem/haar niet meer 'verstaat'.

Deze leerlingen zijn als ze te weinig zien om gewone letters te kunnen lezen, geheel aangewezen op spraak qua output. Voor de input moet meestal een maatwerk oplossing verzonnen worden. Wat softwaregebruik kunnen zij, wanneer deze problemen zijn overwonnen, in principe gebruik maken van de software die toegankelijk is bevonden voor brailleleerlingen of een andere overeenkomstige categorie.Leerlingen met een visuele en auditieve beperking.

De problematiek voor kinderen die ernstig auditief beperkt zijn, valt buiten de competenties van het Software In Zicht team. Het zal vaak een kwestie van zoeken en uitproberen zijn, wat werkt. Daarbij suggereren we vooral te experimenteren (zie tip 1 en 2)