Software In Zicht

Voor veel slechtziende leerlingen bieden de onder categorie 1 genoemde oplossingen niet voldoende of geen soelaas; zij zijn aangewezen op een flinke vergroting en veelal aanpassingen qua kleur en contrast van alle onderdelen van het beeldscherm.

Portret

Net als bij categorie 1 geldt voor een deel van deze kinderen, dat zij normaal leren lezen en schrijven met behulp van een tv-loep. Soms wordt hierdoor de aanschaf van een computer met aanpassingen uitgesteld. Soms zijn leerkrachten bang, dat deze leerlingen, voor wie het lezen en schrijven met pen en papier vaak erg veel problemen oplevert, hun handschrift te weinig zullen oefenen als zij overschakelen op een computer. Dat is jammer, want daardoor missen zij de kans om al op de basisschool spelenderwijs handig te worden met de computer en hulpmiddelen. En: je kunt toch het handschrift gewoon blijven oefenen? Waarom of/of en niet en/en? De leerkracht kan sommige opdrachten op de computer, andere met pen en papier laten uitvoeren.

Deze groep kinderen kan, in tegenstelling tot ëcategorieí niet of nauwelijks overweg met computers zonder aanpassingen. Deze groep kan, net als categorie 1, in het reguliere basisonderwijs een ëideale werkplekí hebben; in het voortgezet onderwijs, waar men van klaslokaal naar klaslokaal moet, is een laptop de enige werkbare oplossing.

Aandachtspunten/problemen computergebruik

Hoe groter de vergroting, hoe meer overzichtsverlies. Dit is het grote nadeel van het werken met een vergrotingsprogramma. Maar soms is het de enige mogelijkheid.Hoewel sommige programmaís tot wel 32 x kunnen vergroten, is de grootste vergroting die in de praktijk nog gebruikt wordt 9x.
Veel educatieve software is moeilijk of niet te gebruiken, zeker wanneer op verschillende plekken in het scherm dingen veranderen (boven verschijnt een opdracht, onder de scoreÖ). Als er bewegende elementen op het scherm voorkomen, is de software eveneens onbruikbaar; ofwel RedCat (of een ander figuurtje) rent de hele tijd van het (vergrote deel van het) scherm af, ofwel je weet niet w··r hij is...

Ook deze kinderen zien we nog weleens werken met de muis, maar dat gaat erg moeizaam. Veel beter en sneller is het, om met sneltoetsen te leren werken Net als bij categorie 1 is geconcentreerd kijken en dus werken met de computer soms erg vermoeiend en ook hier is veel aandacht nodig voor ergonomie.

Oplossingen

Voor deze categorie leerlingen is speciale vergrotingssoftware de oplossing en doorgaans ñ indien mogelijk ñ een extra grote monitor.

De bekendste programmaís zijn Zoomtext, Bigshot en Lunar. Deze hebben verschillende vergrotingsmogelijkheden:

Volledige schermvergroting

Het scherm kan (afhankelijk van het vergrotingsprogramma dat wordt gebruikt) 2 tot 32 x in zijn geheel worden uitvergroot. Indien het scherm 2x wordt uitvergroot, is _ deel van het scherm nog zichtbaar. Indien 3x wordt uitvergroot nog maar 1/9 deel, etc. Met de muis of met het toetsenbord kun je andere delen van het scherm zichtbaar maken (ëscrollení).

Loepvergroting

Bij deze vorm van vergroting wordt er een digitale loep op het beeldscherm geplaatst. Alle beeldinformatie die in het gebied van deze loep valt wordt, afhankelijk van de ingestelde vergrotingsfactor, vergroot weergegeven. Overzicht blijft enigszins behouden, maar er past maar een kleine hoeveelheid aan informatie in een loep, waardoor je de loep veel over het scherm moet verplaatsen. Werkt vaak beter voor leerlingen die een niet al te grote vergroting nodig hebben (2 to 4x).

Splitvergroting

Hierbij wordt een gedeelte van het scherm vergroot en het andere deel blijft in zijn originele staat. De vergroting kan links, rechts, boven of onder worden geplaatst. Bijv. boven: de bovenste helft van het scherm wordt uitvergroot, de onderste helft wordt normaal weergegeven. Voordeel: enige oriÎntatie op het scherm blijft mogelijk, omdat slechts een deel vergroot wordt. Nadeel: is meestal alleen praktisch bij niet al te grote vergrotingen, omdat je nog minder overzicht in het vergrote deel hebt. Het normale deel dient ter oriÎntatie en moet herkenbaar zijn voor de gebruiker. Dus ook een vergrotingsoptie voor leerlingen die werken met een lage vergrotingsfactor (2 tot 4x)

Kleurverandering

Een ander belangrijk aspect van vergrotingssoftware is dat het meestal de mogelijkheid heeft de kleuren op het beeldscherm te veranderen. De kleuren van het origineel kunnen bijvoorbeeld worden omgekeerd, Zwart wordt wit en wit wordt zwart, blauw wordt geel en geel wordt blauw. Een andere mogelijkheid is dat alle kleuren uit de afbeelding worden gehaald en worden omgezet in grijswaarden of alleen in zwart en wit.

Andere opties in vergrotingsprogrammaís

Andere belangrijke opties binnen vergrotingssoftware kunnen zijn:

• Mogelijkheid van een lichtkrant (de tekst komt als het ware als een lichtreclame voorbij).
• De mogelijkheid om bepaalde delen van het scherm te vergroten en in een extra kader te plaatsen. In een spreadsheet kan bijvoorbeeld de celinhoud, de formulebalk en het celnummer (naam vak) onder elkaar vergroot weergegeven worden, elk in een eigen kader.
• Opslaan van instellingen, bij een tekstverwerkingsprogramma zijn vaak andere vergrotingsmogelijkheden gewenst dan bij een Spreadsheet.

computer optimaal instellen

Het is het beste om de computer optimaal in te stellen voor de leerling. In onderstaande link wordt heel duidelijk uitgelegd hoe je dat moet doen.

Handleiding om de computer voor de leerling stap voor stap in te stellen.